نسخه اول

آندروژن ها

🔆 داروشناسی هورمون های غدد جنسی (قسمت چهاردهم -آندروژن ها)🔰

🔅 تستوسترون نوع طبیعی هورمون هایی است که به آندروژن معروف هستند. تستوسترون به طور عمده به وسیله بیضه ها و به مقدار کمتری توسط تخمدان ها و غدد فوق کلیه ساخته می شود.هورمون GnRH که از هیپوتالاموس ترشح می شود، باعث آزاد شدن هورمون های FSH و LH از غده هیپوفیز می شود. در مردان این دو هورمون با اثر روی بیضه ها، به ترتیب باعث ساخته شدن اسپرم و همچنین تولید هورمون تستوسترون می شوند.

🔅 در یک تقسیم بندی کلی، آندروژن های موجود در فهرست داروهای ایران را می توان در چهار گروه تقسیم بندی نمود:

1️⃣ تستوسترون طبیعی
به دلیل متابولیسم تستوسترون در کبد، مصرف نوع طبیعی آن به صورت خوراکی امکان پذیر نیست. در ضمن تزریق آن هم دوام چندانی ندارد. البته تجویز انوع جلدی این هورمون (زیر پوستی، برچسب و ژل) نیز موثر است.

2️⃣ استرهای تستوسترون
💊Testosterone Enantate
💊Testosterone Undecanoate
با ساخت استرهای تستوسترون، امکان تزریق این هورمون فراهم شد. به دلیل قابلیت انحلال استرهای تستوسترون در روغن، امکان تزریق آن در عضله در فواصل طولانی (یک ماه برای انانتات و دو ماه برای آندکانوات) وجود دارد.
به دلیل اینکه نوع آندکانوات مستقیما وارد دستگاه لنفاوی می شود، لذا در کبد حذف نشده و امکان مصرف خوراکی آن نیز وجود دارد.

3️⃣ آندروژن های آلکیله
💊Methyltestosterone
💊Oxandrolone
💊Danazol
مشتقات آلکیله، در صورت مصرف به صورت خوراکی فعال هستند. با وجود مزیت اغلب این داروها به دلیل خاصیت آنابولیک بیشتر نسبت به خاصیت آندروژنیک، اما ریسک بروز عوارض کبدی، عیب این خانواده محسوب می شود.

4️⃣ آندروژن های متفرقه
💊Oxymetholone
💊Nandrolone

⭐️ از بین این داروها آنهایی که خاصیت آندروژنیک کمتر و آنابولیک بیشتری دارند و به استروئیدهای آنابولیک معروف هستند، داروهای: اکساندرولون، اکسی متالون و ناندرولون از بقیه قوی تر هستند.

🧔🏻 آثار آندروژنیک عبارت است از مواردی چون:
آغاز بلوغ و افزایش تمایل جنسی.

💪 آثار آنابولیک عبارت از مواردی چون:
افزایش رشد، افزایش گلبول های قرمز و جلوگیری از تحلیل استخوان.

🔅 مهم ترین موارد کاربرد آندروژن ها عبارت است از:
هیپوگنادیسم در مردان، دردناکی و پرشیری پستان (بعد از زایمان)، اندومتریوز در خانم ها، جبران از دست دادن پروتئین (بعد از ضربه، جراحی، بستری شدن طولانی و بیماری ایدز)، درمان انواع کم خونی، درمان پوکی استخوان، تحریک رشد در پسرهایی که دچار بلوغ دیررس هستند، ناباروری مردان و سوء مصرف توسط ورزشکاران.

⚠️ در مجموع بیشترین نگرانی در رابطه با عوارض جانبی آندروژن ها، برای کودکان قبل از سن بلوغ و همینطور برای خانم ها مطرح است.
هیرسوتیسم، آکنه، آمنوره، بزرگ شدن کلیتوریس، کلفت شدن صدا و افزایش احتمال ابتلا به تصلب شرائین از عوارض جانبی با اهمیت این داروها برای خانم ها محسوب می شود.

⚠️ مصرف آندروژن توسط آقایان می تواند باعث بروز عوارضی چون: آکنه، وقفه تنفسی در خواب، افزایش گلبول های قرمز، ژینکوماستی، کوچک شدن بیضه ها و فقدان اسپرم در منی شود.
احتباس نمک و احتمال بروز ادم باید برای مبتلایان به بیماری های قلبی و کلیوی مورد توجه قرار گیرد.
آندروژن ها می توانند باعث بزرگ شدن پروستات و مشکل دفع ادرار در مردان نیز شوند.

⚠️ نارسائی کبدی، عارضه جانبی است که بیشتر در رابطه با آندروژن های آلکیله (مانند: متیل تستوسترون)، به ویژه در ابتدای درمان مطرح است. البته زردی ناشی از این عارضه برگشت پذیر است و با قطع مصرف دارو بهبود می یابد.
این داروها LDL را افزایش و HDL را کاهش می دهند؛ در ضمن می توانند باعث بروز عوارض رفتاری نظیر وابستگی، افزایش خشونت و رفتارهای جنون آمیز شوند.

⛔️ مصرف آندروژن ها در دوران بارداری و برای برای خانم هایی که قصد بارداری دارند ممنوع است. همچنین این داروها برای آقایان مبتلا به کارسینوم پروستات و پستان نیز منع مصرف دارد.
به دلیل نگرانی هایی که در رابطه با تاثیر آندروژن ها روی سیستم اعصاب کودکان وجود دارد، این داروها نباید برای این گروه سنی مورد تجویز قرار گیرد.

:References📚
Goodman & Gilman’s the pharmacological basis of therapeutics. 12th ed, (2011). pp: 1195-1204
Basic & clinical pharmacology. 13th ed, (2015). pp: 716-719
Rang and Dale’s pharmacology. 8th ed, (2015). pp: 430-431

No results found

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست