نقش فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست در برابر عوامل ویروسی

نقش فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست در برابر عوامل ویروسی

اهمیت فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست

فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست به عنوان ترکیباتی موثر و پرکاربرد برای از بین بردن آلودگی‌های ویروسی و باکتریایی از سطح دست شناخته شده‌اند. این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست قابلیت نفوذ به ساختار پروتئینی ویروس را دارند. این مواد ضدعفونی کننده ساختار پروتئینی ویروس را تخریب می‌کنند و تخریب این ساختار‌های پروتئینی حیات ویروس را دچار مشکل می‌کند و ویروس را از بین خواهد برد. درصد مشخص الکل موجود در این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست عامل تخریب ساختار پروتئین ویروس است. دست عامل انتقال ۹۰ درصد از بیماری هاست زیرا دست به طور مداوم در طول روز با سطوح مختلف در ارتباط است و باعث انتقال ویروس از یک سطح به سطح دیگر می‌شود و به محض تماس دست با غشاهای مخاطی، چشم، بینی و دهان باعث انتقال ویروس به بدن خود می‌شویم. سازمان بهداشت جهانی استفاده از آب و صابون را به عنوان بهترین ترکیب ضدعفونی کننده برای ضدعفونی دست‌ها معرفی کرده است و مردم را به شستشوی مکرر دست‌ها با آب و صابون به مدت ۲۰ ثانیه توصیه کرده است اما شاید در بعضی مواقع دسترسی به همین ترکیب ساده آب و صابون ممکن نباشد پس باید از فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست استفاده کرد.

نحوه استفاده فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست

۱- مقدار مشخصی از فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست را بر کف دست ریخته یا اسپری کنید.

۲- کف دو دست را به هم مالش داده و تمامی قسمت‌های دست خود را از جمله لای انگشتان و زیر ناخن‌ها را  به کمک این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست ضدعفونی کنید.

۳- فرصت دهید تا این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست به طور کامل و خود به خود خشک شوند و برای خشک کردن از دستمال استفاده نکنید.

انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست

از جمله فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست، می‌توان به اتانول، ایزوپروپانول، پروپانول اشاره کرد. این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست به دو شکل رقیق و غلیظ و به صورت محلول، ژل و فوم تولید و به فروش می‌رسند.

ژل ضد عفونی کننده دست بر پایه الکل

ایده تولید ژل ضدعفونی کردن دست برپایه ترکیبات الکلی مربوط به سال های اخیر نیست بلکه این ایده در سال۱۹۶۶ توسط لوپ هرناندز مطرح شد اما در آن سال‌ها زیاد مورد استقبال همگانی قرار نگرفت زیرا اهمیت و کاربرد آن برای مردم ناشناخته بود. در سال ۲۰۰۹ که بیماری ویروسی آنفولانزای خوکی شدت یافت، استفاده از ژل ضد عفونی کننده دست به عنوان یک عامل موثر در کاهش ابتلا به بیماری بیان شد. امروزه انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست در غلظت‌ها و شکل‌های مختلف تولید و در دسترس مردم قرار گرفته‌ است.

اتانول؛ الکلی با خاصیت ضدعفونی کنندگی

اتانول یکی از انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست است که بدون رنگ می‌باشد و دارای خاصیت ضدعفونی کنندگی است زیرا با حذف بخش‌های پروتئینی در ساختار میکروارگانیسم‌ها، این عوامل بیماری‌زای ویروسی و باکتریایی را از بین می‌برد. در طی آزمایشات صورت گرفته دو ویروس هپاتیت و ایدز توسط اتانول به طور کامل نابود می‌شوند. اتانول در غلظت ۷۰ درصد بیشترین خاصیت ضدعفونی کنندگی را دارد. اتانول در غلظت‌های بالا به سرعت تحت تاثیر فرایند فیزیکی تبخیر قرار گرفته و این سرعت بالای تبخیر مانع اثر ضدعفونی کنندگی این نوع الکل خواهد شد و در غلظت‌های پایین‌تر از ۷۰ درصد فاقد اثرات مطلوب است و نقش ضدعفونی کنندگی نخواهد داشت.

ایزوپروپانول؛ یکی از انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست سازگار با پوست دست

ایزوپروپانول یا الکل مالشی یکی دیگر از انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست می‌باشد که بسیار مشابه اتانول است اما تفاوت‌هایی را هم دارد. این نوع فراورده الکلی دارای کاربرد گسترده‌ای در صنعت و پزشکی به عنوان گندزدا و ضدعفونی کننده است. سرعت تبخیر ایزوپروپانول هم بسیار بالاست بخاطر همین در آب حل کرده تا سرعت تبخیر آن کاهش یابد و خاصیت ضدعفونی‌کنندگی موثری داشته باشد. این نوع ترکیب الکلی مناسب‌تر و سازگارتر از دیگر فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست می‌باشد چون هیچ اثری بر روی پوست باقی نمی‌گذارد و آسیب به پوست نمی‌رساند.

نقش الکل در انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست

الکل ترکیبی خاص و منحصر به فرد با  کاربردهای فراوان است و در دو نوع رقیق و غلیظ موجود است. برخلاف تفکر مردم عامه که فکر می‌کنند ترکیبات الکلی غلیظ خاصیت ضدعفونی کنندگی بیشتری دارند مطالعات نشان داده است که ترکیبات الکلی رقیق‌تر خاصیت ضدعفونی کنندگی بیشتر و کارایی بهتری دارند و آسیب کمتری به پوست دست وارد می‌کنند.

به طور کلی دو نوع الکل در تولید محصولات بهداشتی و انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست استفاده می‌شود:

۱- الکل‌های فرار یا خشک کننده : این نوع الکل نقش حلال  را در محصولات مراقبتی ایفا می‌کند. این نوع الکل به سرعت از سطح پوست تبخیر می‌شود. وجود این الکل در کرم‌ها  و یا مرطوب‌کننده‌ها، جذب کرم را سرعت می‌بخشید.. همچنین وجود الکل در ترکیبات ضدعفونی کننده دست، باعث شده ماده ضدعفونی کننده سریعا جذب دست شده و عوامل بیماری‌زا را در مدت زمان کوتاهی از بین ببرد. از جمله این الکل‌ها می‌توان به اتانول و ایزوپروپانول اشاره کرد.

۲- الکل‌های چرب: نوعی ترکیب آب و روغن است و تشکیل سورفکتانت می‌دهد. اضافه کردن سورفاکتانت به محلول‌های ضدعفونی کننده باعث افزایش اثر پاک کنندگی فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست می‌شود. این نوع الکل به دلیل چرب بودن به حفظ چربی سد دفاعی یا محافظتی پوست کمک خواهد کرد .استفاده از الکل‌های چرب در تهیه مواد آرایشی و بهداشتی این امکان را به پوست می‌دهد تا بتواند خود را در مدت زمان مشخصی ترمیم وبازسازی کند.

بهترین غلظت فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست بین ۶۲ تا ۷۲ درصد می‌باشد زیرا مطالعات نشان داده در این غلظت‌ها غشای پروتئینی میکروارگانیسم به طور کامل تخریب می‌شود. از پدها یا دستمالهای مرطوب با درصد الکل ۴۰ درصد  هم می‌توان به عنوان یکی از فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست استفاده کرد. این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست دارای اثری سریع و طولانی مدت است و تقریبا بعد از گذشت ۲۰ ثانیه و خشک شدن خود به خودی بر روی پوست ویروس و باکتری را از بین می‌برد. حتما توجه کنید بعد از استفاده از این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست هرگز دست خود را با دستمال یا حوله خشک نکنید زیرا این کار باعث شده تا دست به طور کامل ضدعفونی نشود و مواد ضدعفونی کننده از سطح دست پاک شوند.

اثر فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست بر روی پوست دست

در سطح پوست ما لایه ‌هایی از چربی وجود دارند که مانند سد دفاعی عمل می‌کنند. این لایه چربی سلول های سطح پوست را بهم می‌چسباند و پوست را مرطوب نگه می‌دارد. لایه‌های چربی علاوه بر اینکه احساس نرمی و لطافت به پوست هدیه می‌دهد، مانع از دست رفتن رطوبت لایه‌های زیرین پوست می‌شود.

بهترین غلظت فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست بین ۶۲ تا ۷۲ درصد می‌باشد زیرا مطالعات نشان داده در این غلظت‌ها غشای پروتئینی میکروارگانیسم به طور کامل تخریب می‌شود. از پدها یا دستمالهای مرطوب با درصد الکل ۴۰ درصد  هم می‌توان به عنوان یکی از فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست استفاده کرد. این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست دارای اثری سریع و طولانی مدت است و تقریبا بعد از گذشت ۲۰ ثانیه و خشک شدن خود به خودی بر روی پوست ویروس و باکتری را از بین می‌برد. حتما توجه کنید بعد از استفاده از این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست هرگز دست خود را با دستمال یا حوله خشک نکنید زیرا این کار باعث شده تا دست به طور کامل ضدعفونی نشود و مواد ضدعفونی کننده از سطح دست پاک شوند.

اثر فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست بر روی پوست دست

در سطح پوست ما لایه ‌هایی از چربی وجود دارند که مانند سد دفاعی عمل می‌کنند. این لایه چربی سلول های سطح پوست را بهم می‌چسباند و پوست را مرطوب نگه می‌دارد. لایه‌های چربی علاوه بر اینکه احساس نرمی و لطافت به پوست هدیه می‌دهد، مانع از دست رفتن رطوبت لایه‌های زیرین پوست می‌شود.

از جمله انواع روغن‌های طبیعی با خاصیت ضدعفونی کنندگی می‌توان به روغن درخت چای، روغن اکالیپتوس، روغن لاوندر، روغن دارچین اشاره کرد.

سخن پایانی

در هنگام خرید انواع فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست به این نکات توجه کنید:

۱- این فراورده‌های الکلی ضدعفونی کننده دست را از داروخانه‌ها و فروشگاه‌های معتبر خریداری کنید.

۲- حتما درصد الکل در این ترکیبات بین ۶۰ تا ۷۰ درصد باشد.

منابع:

۱https://www.cdc.gov/Chemical Disinfectants.

https://www.blog.golopac.com/ why is 70% Isopropyl Alcohol a Better

“آشنایی با محصولات ضدعفونی کننده دست در در داروخانه”

فهرست
error: Content is protected !!