پروتئین وی چیست؟

پودر پروتئین وی چیست و چه کاربردی دارد؟

این پروتئین یکی از محصولات جانبی فرآیند تولید پنیر و ماست است که از مایع باقی مانده پس از دلمه بستن شیر استخراج می‌شود. این مایع حاوی دو نوع پروتئین اصلی به نام‌های کازئین (۸۰٪) و وی (۲۰٪) است. Whey protein پس از طی مراحل مختلف تصفیه و طعم‌ دهی، به صورت پودر مکمل در طعم‌هایی مانند شکلات، وانیل و توت فرنگی عرضه می‌شود.

این نوع پروتئین به دلیل هضم سریع، در میان ورزشکاران به ویژه بدنسازان بسیار پرطرفدار است. مصرف پروتئین whey می‌تواند به افزایش حجم عضلانی، تقویت قدرت و استقامت بدنی و همچنین
کاهش وزن کمک کند. همچنین، این پروتئین با تأثیر مثبت بر فعالیت لنفوسیت‌های T نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی ایفا می‌کند.

مراحل ساخت پروتئین وی

پروتئین Whey که به آن پروتئین آب پنیر نیز گفته می‌شود، یکی از دو نوع پروتئین موجود در شیر گاو است. هنگام تولید پنیر، مایعی از شیر جدا می‌شود که به آن آب پنیر (Whey) می‌گویند. برای تهیه پودر پروتئین whey، این مایع آب پنیر ابتدا از طریق فرآیندهای فیلتراسیون تصفیه شده و سپس خشک می‌شود. پودر حاصل معمولاً به عنوان مکمل ورزشی استفاده می‌شود و به راحتی می‌توان آن را در شیک‌ها یا اسموتی‌ها افزود.

انواع مختلف مکمل‌ پروتئین وی

پروتئین وی از ترکیباتی به نام اسیدهای آمینه ساخته شده که نقش کلیدی در تأمین انرژی بدن ایفا می‌کنند. این اسیدهای آمینه با افزایش سطح انرژی، به بهبود عملکرد بدنی، افزایش توده عضلانی و تقویت قدرت کمک می‌کنند. در ادامه با انواع مختلف این پروتئین و ویژگی‌های هر یک آشنا خواهیم شد.

پروتئین Whey کنسانتره

این پروتئین حاوی مقدار کمی چربی و کربوهیدرات است و میزان پروتئین آن بسته به سطح غلظت، متفاوت است. نمونه‌های با درصد پایین، حدود ۳۰٪ پروتئین دارند، در حالی که نوع‌های با غلظت بالا ممکن است تا ۹۰٪ پروتئین داشته باشند. این نوع پروتئین به دلیل طعم مطلوب‌تر نسبت به سایر انواع و همچنین قیمت مناسب‌تر، گزینه‌ای محبوب به شمار می‌رود. کنسانتره معمولاً با روش‌هایی مانند مایکروافیلتر یا اولترافیلتراسیون تهیه می‌شود.

پروتئین whey ایزوله

پروتئین ایزوله وی یکی از خالص‌ترین انواع پروتئین Whey است که معمولاً فاقد چربی و لاکتوز بوده و حاوی ۹۰ تا ۹۵ درصد پروتئین است. این ویژگی‌ها آن را به گزینه‌ای ایده آل برای افرادی تبدیل کرده است که به لاکتوز حساسیت دارند. به دلیل خلوص بالا و فرآیند تولید پیشرفته‌تر، وی ایزوله نسبت به نوع کنسانتره قیمت بالاتری دارد.

خواص پروتئین وی چیست؟

پروتئین Whey دارای فواید متعددی است که برای ورزشکاران بسیار ارزشمند است. از جمله مهم‌ترین خواص این مکمل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش فشار خون
• کنترل بهتر دیابت
• افزایش سطح آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن
• کاهش التهاب
• کاهش میزان چربی خون

در ادامه، هر یک از این خواص پروتئین Whey را به صورت جداگانه و مفصل بررسی خواهیم کرد.

کاهش فشار خون

اگرچه نقش پروتئین وی در کاهش فشار خون و پیشگیری از بیماری‌های قلبی هنوز به طور کامل و قطعی ثابت نشده است، اما تحقیقات متعددی نشان داده‌اند که مصرف محصولات لبنی می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند. این اثر احتمالا به دلیل وجود ترکیباتی به نام بازدارنده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) است که در لبنیات یافت می‌شوند و پروتئین whey نیز حاوی این ترکیبات است. با وجود این، برای تأیید دقیق این اثر، نیاز به مطالعات و پژوهش‌های بیشتری وجود دارد.

کنترل دیابت نوع ۲ از خواص پروتئین وی

یکی دیگر از فواید احتمالی پروتئینWhey، کمک به کنترل دیابت نوع ۲ است. این بیماری ناشی از اختلال در عملکرد هورمون انسولین و افزایش قند خون است. پروتئین Whey می‌تواند به عنوان یک درمان مکمل در مدیریت دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گیرد، اما برای اثبات کامل این تأثیر، مطالعات بیشتری لازم است و حتماً باید قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.

افزایش ذخایر آنتی‌ اکسیدان در بدن

آنتی اکسیدان‌ها موادی هستند که از فرآیند اکسیداسیون در بدن جلوگیری کرده و استرس اکسیداتیو را کاهش می‌دهند، به همین دلیل ریسک ابتلا به بیماری‌های مزمن را پایین می‌آورند. این ترکیبات با رادیکال‌های آزاد که باعث آسیب سلولی می‌شوند مقابله می‌کنند. یکی از آنتی‌اکسیدان‌های مهم بدن، گلوتاتیون است که تولید آن وابسته به مصرف چند آمینو اسید از جمله سیستئین است. پروتئین Whey به عنوان منبعی غنی از سیستئین، می‌تواند سطح آنتی‌اکسیدان‌ها را در بدن افزایش داده و به دفع رادیکال‌های آزاد کمک کند.

کاهش التهاب در بدن

یکی دیگر از فواید احتمالی، کاهش التهاب در بدن توسط  پروتئین وی است. التهاب معمولاً پاسخی طبیعی به آسیب‌های وارده به بدن است و در حالت کوتاه مدت مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما اگر مزمن شود، می‌تواند عامل بروز بسیاری از بیماری‌ها و تهدیدی برای سلامت باشد.

مطالعاتی نشان داده‌اند که مصرف پروتئین Whey در دوزهای بالا می‌تواند به کاهش التهاب کمک کند. این اثر احتمالاً به خواص آنتی اکسیدانی این مکمل مربوط می‌شود. همچنین پروتئین Whey ممکن است نقش موثری در بهبود بیماری‌های التهابی روده داشته باشد.

کاهش چربی خون

سطح بالای کلسترول، به ویژه کلسترول LDL، یکی از عوامل اصلی بروز بیماری‌های قلبی محسوب می‌شود. در یک مطالعه، افرادی که دارای اضافه وزن بودند و روزانه به مدت ۱۲ هفته، ۵۴ گرم وی پروتئین مصرف کردند، کاهش قابل توجهی در میزان کلسترول بد خون خود مشاهده کردند. با این حال، برای تایید کامل این اثر، تحقیقات بیشتری لازم است.

فواید پروتئین whey در بدنسازی و تناسب اندام

وی پروتئین یکی از مکمل‌های پرطرفدار در بدنسازی است که به بهبود عملکرد ورزشی و افزایش قدرت عضلات کمک می‌کند. مصرف این مکمل، منبعی سریع و مؤثر از پروتئین و آمینواسیدها را در اختیار بدن قرار می‌دهد و انرژی لازم برای تمرینات را فراهم می‌سازد.

برای مشاهده نتایج موثر پروتئینWhey  در بدنسازی، باید حداقل به مدت ۳ ماه به صورت منظم و همراه با تمرینات ورزشی از این مکمل استفاده کنید. پیش از شروع مصرف، حتماً با مربی ورزشی خود مشورت کنید. همچنین توجه داشته باشید که استفاده از پروتئین whey بدون انجام ورزش، توسط متخصصان توصیه نمی‌شود. در ادامه، به سایر مزایای این مکمل پرداخته می‌شود.

افزایش رشد عضلات

مصرف پروتئین وی باعث تحریک بیشتر هورمون‌های آنابولیک مانند انسولین می‌شود که نقش مهمی در رشد عضلات دارند. این مکمل همچنین آمینواسیدهای ضروری برای عضله سازی را به طور مؤثر در اختیار بدن قرار می‌دهد.این پروتئین از تحلیل رفتن عضلات پس از ورزش جلوگیری می‌کند. همچنین با افزایش سن، توده عضلانی به طور طبیعی کاهش یافته و جای خود را به چربی می‌دهد که این موضوع خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهد.

مصرف پروتئین Whey همراه با تمرینات قدرتی باعث افزایش ذخیره آمینواسیدها در عضلات شده و در نتیجه از تحلیل عضلانی جلوگیری می‌کند. طبق برخی تحقیقات، پروتئین آب پنیر یا وی نسبت به دیگر پروتئین‌ها مانند کازئین و سویا تأثیر بیشتری در رشد عضلات دارد. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین مزایای وی، کمک به افزایش حجم و قدرت عضلانی است. البته برای رسیدن به اندام ایده‌ آل، داشتن یک برنامه تمرینی دقیق و هدفمند نیز کاملاً ضروری است.

کمک به کاهش وزن

در مسیر کاهش وزن، عضله سازی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند؛ زیرا افزایش توده عضلانی باعث بالا رفتن متابولیسم پایه بدن می‌شود و در نتیجه، روند چربی سوزی سرعت می‌گیرد. به طور ساده، افرادی که عضلات بیشتری دارند، کالری بیشتری نیز می‌سوزانند. علاوه بر این، پروتئین Whey با کاهش احساس گرسنگی و کنترل اشتها، از ریزه خواری جلوگیری کرده و به لاغری کمک می‌کند.

جذب سریع و تحریک سنتز پروتئین

یکی از ویژگی‌های برجسته پروتئین Whey، جذب سریع و هضم آسان آن است. پس از مصرف، پروتئین به سرعت وارد جریان خون شده و به عضلات می‌رسد. همچنین پروتئین وی حاوی مقدار زیادی آمینواسید لوسین است؛ ترکیبی که به طور مؤثر فرآیند سنتز پروتئین در عضلات را تحریک می‌کند و باعث بازسازی و رشد بهتر عضلات می‌شود.

معرفی پودر پروتئین وی 100 درصد نوتریمد

پودر پروتئین وی 100 درصد نوتریمد (NutriMed Whey Protein 100%) یک مکمل تخصصی برای تأمین پروتئین خالص و باکیفیت است که به‌ویژه در ورزشکاران، بدنسازان و افرادی که به دنبال افزایش حجم عضلات بدون چربی هستند، کاربرد فراوانی دارد. این محصول از پروتئین وی کنسانتره و ایزوله ساخته شده و به‌سرعت در بدن جذب می‌شود تا روند ریکاوری عضلانی پس از تمرین را تسریع کند.

مصرف منظم آن به افزایش قدرت، ترمیم عضلات آسیب‌دیده و پیشگیری از تحلیل عضلانی کمک می‌کند. پودر وی 100 نوتریمد فاقد چربی و قند اضافه است و می‌تواند به‌عنوان یک منبع غنی از آمینواسیدهای ضروری، به‌ویژه BCAAها (لوسین، ایزولوسین و والین)، در رژیم‌های ورزشی و تغذیه‌ای مورد استفاده قرار گیرد. این مکمل در طعم‌های متنوع عرضه می‌شود و با حل شدن سریع در آب یا شیر، نوشیدنی خوش‌طعم و انرژی‌بخشی ایجاد می‌کند.

بهترین زمان برای مصرف پروتئین وی

آیا می‌دانستید زمان و شیوه مصرف مکمل‌ها تأثیر زیادی بر نتایج آن‌ها دارد؟ انتخاب زمان مناسب برای مصرف پروتئین Whey اهمیت زیادی دارد و می‌تواند اثر بخشی آن را چند برابر کند. در ادامه به بهترین زمان‌های مصرف این مکمل اشاره خواهیم کرد.

پس از تمرین

اگر قرار است روزانه تنها یک بار از مکمل پروتئین Whey استفاده کنید، بهترین زمان مصرف بلافاصله بعد از تمرین است. در این بازه، بدن به شدت نیازمند دریافت پروتئین و کربوهیدرات برای شروع فرایند عضله ‌سازی و ریکاوری است. هرچه زودتر این مواد مغذی را به بدن برسانید، فرآیند بازسازی عضلات سریع‌تر آغاز می‌شود و نتایج تمرینات مؤثرتر خواهند بود.

صبح بعد از بیدار شدن

هنگامی که از خواب بیدار می‌شوید، بدن شما پس از ساعت‌ها ناشتایی در طول شب دچار کاهش ذخایر پروتئینی شده است و به همین دلیل نیاز فوری به مواد مغذی دارد. در این زمان، بدن آماده جذب سریع مواد است و مصرف پروتئین Whey بلافاصله پس از بیدار شدن، می‌تواند تأثیر بسیار مثبتی بر روند عضله سازی داشته باشد. حدود ۴۵ دقیقه بعد از مصرف شیک پروتئین، می‌توانید یک صبحانه کامل با پروتئین بالا میل کنید تا این تأثیر تقویت شود.

۴۰ دقیقه پیش از تمرین

اگر تمرینات پرشدت و حرفه‌ای انجام می‌دهید، بدن شما برای تأمین انرژی و پشتیبانی از عضله سازی به منابع مناسبی از کربوهیدرات و پروتئین نیاز دارد. به همین دلیل، مصرف پروتئین وی حدود ۴۰ دقیقه قبل از شروع تمرین توصیه می‌شود. برای بهبود عملکرد و افزایش توان تمرینی، بهتر است پروتئین Whey ایزوله را با مقدار کمی کربوهیدرات ترکیب کرده و به صورت نوشیدنی مصرف کنید.

پیش از خواب

در طول خواب، بدن برای مدت ۶ تا ۸ ساعت بدون دریافت غذا می‌ماند. این وضعیت می‌تواند باعث کمبود پروتئین در عضلات شده، فرایند رشد عضله را کند کند و بدن را وارد حالت کاتابولیک (تجزیه عضله) نماید. راهکار ساده برای جلوگیری از این ورود بدن به این حالت، مصرف ترکیبی از پروتئین Whey و یک پروتئین دیر جذب مانند کازئین پیش از خواب است. این ترکیب کمک می‌کند تا عضلات در طول شب به صورت مداوم تغذیه شوند و مواد مورد نیاز برای ترمیم و رشد را دریافت کنند. بنابراین در هنگام خواب نیز رشد عضلات متوقف نخواهد شد.

مقدار مجاز مصرف روزانه پروتئین وی چقدر است؟

میزان مصرف روزانه پروتئین Whey به عواملی مانند وزن بدن، سن، سطح فعالیت، جنسیت و هدف شما (افزایش عضله، کاهش وزن یا حفظ فرم بدنی) بستگی دارد. به طور کلی، مقدار پیشنهادی برای دریافت پروتئین روزانه حداقل ۰.۷۲ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. با این حال، این مقدار باید عمدتاً از منابع غذایی طبیعی مانند گوشت، تخم‌ مرغ، لبنیات و حبوبات تأمین شود. مصرف مکمل وی باید در اولویت دوم قرار گیرد. برای استفاده صحیح، ابتدا میزان پروتئین دریافتی روزانه خود از غذا را محاسبه کنید و سپس در صورت کمبود، مابقی نیازتان را با مکمل پروتئین whey جبران کنید.

• دوز پروتئین Whey برای کاهش وزن: اگر هدف شما کاهش وزن است، پروتئین Whey می‌تواند به این روند کمک شایانی کند. مطالعات نشان داده‌اند که پروتئین وی متابولیسم را افزایش داده، اشتها را کنترل می‌کند و تمایل به خوردن میان وعده‌های غیرضروری و پرخوری را کاهش می‌دهد که در نهایت منجر به کاهش چربی بدن می‌شود. برای افرادی با سطح فعالیت متوسط، مصرف روزانه ۱۰ تا ۲۰ گرم پروتئین whey (تقریباً معادل نصف پیمانه) کافی است.
• دوز پروتئین Whey برای عضله سازی: برای افزایش حجم و ترمیم عضلات، مصرف پروتئین whey بسیار مؤثر است. بدنسازانی که در دوره حجم هستند، معمولاً روزانه بین ۲۴ تا ۴۸ گرم پروتئین whey (معادل دو پیمانه پر) مصرف می‌کنند تا روند عضله سازی خود را به حداکثر برسانند و به اهداف ورزشی‌شان نزدیک‌تر شوند.

عوارض مصرف مکمل پروتئین وی

اگرچه پروتئین Whey فواید زیادی دارد، اما ممکن است برخی افراد با عوارضی مواجه شوند که منجر به بروز بیماری‌هایی نیز شود. برخی از این عوارض عبارتند از:

• افرادی که به شیر حساسیت دارند ممکن است به پروتئین Whey نیز واکنش منفی نشان دهند.
• اگر به مشکلات کبدی، کلیوی یا اختلالات گوارشی دچار هستید، حتماً پیش از مصرف این مکمل با پزشک مشورت کنید.
• در شرایط عادی و مصرف دوز مناسب، افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای معمولاً مشکلی تجربه نخواهند کرد.
• مصرف بیش از حد پروتئین Whey می‌تواند باعث بروز مشکلاتی مانند درد معده، تهوع، نفخ، کاهش اشتها و سردرد شود.

حرف آخر

پروتئین Whey یکی از موثرترین مکمل‌ها برای افزایش حجم عضلات، بهبود ریکاوری و کمک به کاهش وزن است که در صورت استفاده صحیح و همراه با تمرینات ورزشی نتایج قابل توجهی به همراه دارد. با این حال، مصرف آن باید متناسب با نیازهای فردی و تحت نظر متخصص انجام شود تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود. در نهایت، پروتئین وی مکملی ارزشمند برای تقویت سلامت و عملکرد ورزشی به شمار می‌رود.

سوالات متداول

پروتئین Whey را چه زمانی بهتر است مصرف کنیم؟

بهترین زمان مصرف Whey protein بلافاصله بعد از تمرین است تا عضلات سریع‌تر ریکاوری و بازسازی شوند. همچنین صبح بعد از بیدار شدن و ۴۰ دقیقه قبل از تمرین نیز زمان‌های مناسبی برای مصرف آن هستند. برای دانستن زمان دقیق مصرف باید به دکتر تغذیه مراجعه کنید تا بر اساس رژیم غذایی نسخه مناسب خود را داشته باشید.

آیا مصرف پروتئین Whey بدون ورزش مفید است؟

مصرف انواع وی پروتئین بدون انجام تمرینات ورزشی معمولاً توصیه نمی‌شود، زیرا پروتئین اضافه می‌تواند به جای عضله سازی به چربی تبدیل شود و اثرات مطلوب ورزشی را نداشته باشد. بنابراین نمی‌تواند مثمر ثمر واقع شود.

چه مقدار پروتئین Whey در روز باید مصرف کنیم؟

همانطور که در متن نیز اشاره کردیم، مقدار مصرف روزانه پروتئین whey بستگی به وزن، هدف و میزان فعالیت شما دارد، اما معمولاً ۱۰ تا ۲۰ گرم برای کاهش وزن و ۲۴ تا ۴۸ گرم برای عضله سازی در روز مناسب است. البته زمان مصرف نیز دارای اهمیت است تا پروتئین جذب لازم را داشته باشد.