فلفل سیاه (Piper nigrum) از جمله محبوبترین ادویه جات جهان محسوب میشود و بومی مناطق جنوبی کشور هند است. این گیاه منبع بسیار عالی برای منگنز، آهن و فیبر غذایی است و پیپرین موجود در آن قابلیت جذب مواد مغذی مختلف مانند ویتامین A، ویتامین C، سلنیوم، بتاکاروتن و … را افزایش میدهد و به حفظ سلامتی فرد کمک میکند.
فلفل سیاه برای درمان ریزش مو و حفظ سلامت موها
فلفل سیاه به بهبود گردش خون در پوست سر کمک میکند و موجب تحریک فولیکولهای مو شده و در نتیجه رشد مو را بهبود میبخشد. مصرف موضعی فلفل بر درخشندگی مو میافزاید و از خشک شدن تارهای مو جلوگیری میکند، همچنین در درمان شوره سر و ریزش مو مفید است. در فارماکوپه گیاهی ایران از این گیاه در استعمال خارجی به عنوان محرک موضعی برای رویش مو یاد میشود.
خواص و فواید فلفل سیاه
این گیاه خواص دارویی فراوان دارد و امروزه از آن در ساخت انواع فرآوردههای طبیعی و مکملهای غذایی استفاده میشود. این ترکیبات خواص ارزشمندی را به این گیاه دادهاند که به شرح زیر است:
بهبود سرماخوردگی
یکی از مهمترین خواص فلفل سیاه استفاده از آن در داروهای سرماخوردگی و احتقان بینی است. این گیاه با نرم کردن خلط، به برطرف کردن گرفتگی بینی و بهبود سرفه کمک میکند. همچنین فلفل خاصیت ضد میکروب و ضد ویروس نیز دارد و از این طریق به درمان سرماخوردگیها کمک میکند. در طب سنتی از دانههای فلفل برای درمان سرفه و آسم استفاده میشود و برای ان اثرات آرامبخش و ضد درد قائل بودهاند.
کمک به لاغری
فلفل سیاه با تقویت سوختوساز و متابولیسم بدن باعث کاهش وزن و کمک به لاغری میشود. همچنین لایه خارجی دانههای فلفل سیاه محتوی فیتونوترینتهایی هستند که در شکستن سلولهای چربی و سوزاندن کالری مؤثر میباشند. علاوه بر این با خاصیت ادرارآوری و افزایش تعریق، موجب دفع سموم و مایعات اضافی از بدن میشود.
حفظ سلامت دستگاه گوارش
فلفل خاصیت ضد نفخ دارد و مصرف آن در کاهش و پیشگیری از تشگیل گازهای معده مفید است. فلفل سیاه با تحریک جوانههای چشایی در دهان به صورت رفلکسی سبب افزایش ترشحات گوارشی میشود.
خواص فلفل سیاه برای مغز
یکی از ترکیبات فعال موجو در فلفل سیاه “پیپرین” نام دارد که قابلیت جذب مواد مغذی مانند ویتامین c و بتا کاروتن را افزایش میدهد. این ترکیب با افزایش تولید سروتونین مانند یک داروی ضدافسردگی عمل میکند و با افزایش بتا اندروفین در مغز در آرامش روانی موثر است. بررسیها بر روی این گیاه نشان دادهاند مصرف این ادویه در پیشگیری از آلزایمر ، پارکینسون و پیری مغز نیز موثر است. ترکیبات موجود در فلفل باعث افزایش ترشح هورمون دوپامین میشوند. این هورمون در بدن بیماران مبتلا به پارکینسون کم ترشح میشود و در نتیجه مصرف فلفل سیاه باعث کاهش علائم این بیماری در آنها میگردد.
خواص فلفل سیاه برای کبد چرب
فلفل سیاه به دلیل طبع گرمی که دارد، برای تقویت کبد مفید است و به درمان کبد چرب کمک میکند. بیماری کبد چرب غیر الکلی یکی از شایعترین اختلالات مزمن کبدی در جهان است که بیشتر افراد چاق، مبتلایان به دیابت نوع دو و کم تحرک را درگیر میکند. این بیماری توسط سطوح افزایش یافته تری گلیسرید، آنزیمهای کبدی، بعضی بیومارکرهای التهابی و میزان چربی تجمع یافته در کبد قابل تشخیص است.
خواص فلفل سیاه برای فشار خون
فلفل سیاه حاوی پیپرین، مقادیر زیاد ویتامین C و ترکیباتی است که سطح فشار خون را در بدن کنترل میکند. از این رو یکی دیگر از خواص فلفل سیاه حفظ سطح فشار خون و پیشگیری از بالا رفتن فشار خون است.
تسکین دردهای مفصلی
از فلفل سیاه، به عنوان یک ضد التهاب جهت کاهش دردهای ناشی از صدمات عضلانی، التهابات تاندون، کاهش علائم آرتریت و روماتیسم میتوان استفاده کرد.
فلفل سیاه برای یبوست
روغن معطر فلفل سیاه برای درمان یبوست مفید است. این روغن خاصیت مسهل و ملین دارد و در نتیجه باعث گوارش و دفع آسان میشود و برخلاف روغن کرچک که به روده صدمه میزند، تقویت کننده رودهها و سیستم گوارشی است.
مبارزه با سرطان
روغن یا عصاره فلفل سیاه خاصیتی دارد که از تکثیر سلولهای سرطانی انسان جلوگیری میکند. همچنین دارای خاصیت ضد التهاب و آنتی اکسیدان است که در پیشگیری از سرطان موثر میباشد.
کمک به ترک سیگار
روغن فلفل سیاه یکی از موادی است که میتواند هوس سیگار را سرکوب کند. مطالعات پژوهشگران نشان داده است که استنشاق بخار ناشی از فلفل سیاه در کاهش علائم ناشی از ترک اعتیاد به سیگار موثر است و گرایش های سیگار با استنشاق بخار فلفل سیاه به طور قابل توجهی کاهش مییابد.
خواص فلفل سیاه برای زنان
مطالعات مختلف در زمینه تأثیرات فلفل سیاه بر زنان نشان میدهند مصرف این گیاه موجب کاهش انقباضات رحم و بهبود دردهای قاعدگی میشود. از فلفل سیاه در طب سنتی برای کمک به درمان نازایی زنان استفاده میشود و طبع گرم آن باعث درمان سردمزاجی زنان میگردد.
خواص فلفل سیاه برای مردان
فلفل سیاه باعث بهبود باروری مردان میشود. دانههای فلفل سرشار از روی و منیزیم است که در افزایش سطح هورمون تستوسترون نقش دارند، همچنین باعث افزایش غلظت اسپرم شده و حرکت اسپرم را بهبود میبخشد.
مصرف فلفل سیاه در بارداری
مصرف مقادیر کم فلفل سیاه برای رفع حالت تهوع در بارداری مفید است. با این حال توصیه میشود زنان باردار و مادران شیرده در مصرف این ادویه احتیاط کنند.
عوارض فلفل سیاه
- مصرف فلفل سیاه برای مبتلایان به ناراحتیهای دستگاه گوارش و مشکلات معده بایستی با احتیاط صورت گیرد.
- مصرف بیش از اندازه فلفل به بیماران دستگاه گوارشی، مجاری ادرار، سل، بواسیر، سودا، کلیه، جگر، ورم پروستات، تصلب شرایین، سکته مغزی، سوزاک، سیفیلیس و کم خونی توصیه نمیشود.
- فلفل سیاه حاوی اگزالات است که ممکن است باعث افزایش سنگ کلیه در افراد حساس گردد.
- مصرف این گیاه در برخی افراد منجر به بروز واکنشهای آلرژیک نظیر خارش، ورم و قرمزی پوست میشود.
مراجع:
دائره المعارف گیاهان دارویی
فارماکوپه گیاهی ایران
