تداخلات دارویی ناپروکسن با چیست؟ لیست کامل داروها و گیاهان ممنوعه

ناپروکسن‌ از جمله داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی است که برای کاهش تب و تسکین دردهای خفیف تا متوسط مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه می‌توان این دارو را بدون نسخه پزشک از داروخانه‌ها تهیه کرد اما در برخی موارد، مصرف آن با سایر داروها مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت. بنابراین آشنایی با لیست تداخلات دارویی ناپروکسن پیش از استفاده از آن، از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله با ما همراه باشید تا در این خصوص شما را راهنمایی کنیم.

قرص ناپروکسن برای چی خوبه؟

ناپروکسن یک داروی مؤثر در کاهش تب و التهاب است که به صورت ویژه برای تسکین مشکلاتی مانند دندان‌درد، دردهای قاعدگی، تورم، عوارض ناشی از کرونا و سفتی مفاصل ناشی از آرتروز مصرف می‌شود. در ضمن با مهار تولید پروستاگلاندین‌ها که مسئول ایجاد التهاب و درد هستند، تاثیر به‌سزایی در درمان بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید، استئوآرتریت، اسپوندیلیت آنکیلوزان و آرتریت ایدیوپاتیک چند مفصلی در کودکان دارد. با این حال، باید به این نکته توجه داشت که مصرف طولانی‌مدت یا خودسرانه این دارو می‌تواند عوارض جانبی جدی مانند مشکلات گوارشی و قلبی را به همراه داشته باشد.

شرایط منع مصرف ناپروکسن

هرچند مصرف قرص ناپروکسن به عنوان یک داروی ضدالتهابی غیر استروئیدی، فواید بسیاری را در زمینه کنترل درد و التهاب به دنبال دارد، اما در برخی شرایط خاص باید با احتیاط مصرف شود. در ادامه به توضیح دقیق‌تر این موضوع می‌پردازیم تا در صورت نیاز به استفاده از داروی ناپروکسن دچار مشکل یا عارضه خاصی نشوید.

حساسیت به ناپروکسن یا سایر NSAIDها

افرادی که به این دارو یا سایر داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن حساسیت دارند، باید از مصرف ناپروکسن خودداری کنند. لازم به ذکر است که این حساسیت می‌تواند با علائم همچون بثورات پوستی، خارش، تنگی نفس یا تورم صورت همراه باشد.

آسم حساس به NSAIDها

برخی افراد مبتلا به آسم ممکن است با مصرف ناپروکسن دچار حملات شدیدی شوند. بنابراین توصیه می‌شود این دارو را تحت نظر پزشک مصرف کنند. کسانی که دارای سابقه آسم یا واکنش‌های آلرژیک ناشی از مصرف آسپرین هستند نیز باید به شدت از مصرف این دارو اجتناب نمایند.

خطر مصرف ناپروکسن و معده یا خونریزی گوارشی

افرادی که سابقه زخم معده یا خونریزی گوارشی دارند، نباید ناپروکسن مصرف کنند؛ زیرا این دارو می‌تواند خطر خونریزی یا زخم معده را افزایش دهد.

بیماری‌های کلیوی یا کبدی شدید

افرادی که به نارسایی شدید کلیوی یا کبدی مبتلا هستند هم باید از مصرف این دارو دوری کنند. چراکه ناپروکسن می‌تواند عملکرد این اندام‌ها را مختل کند.

بیماران مبتلا به مشکلات قلبی

بیماران مبتلا به نارسایی قلبی نیز مجاز به استفاده از ناپروکسن نیستند، به ویژه اگر بیماری آن‌ها تحت کنترل نباشد. در ضمن ناپروکسن نباید قبل یا بعد از جراحی بای‌پس قلب مصرف شود؛ زیرا خطر عوارض قلبی ‌عروقی را افزایش می‌دهد.

عوارض مصرف ناپروکسن برای بانوان

در دوران بارداری، به‌ویژه در سه ماهه سوم یا در دوران شیردهی نیز استفاده از ناپروکسن به دلیل خطرات احتمالی برای جنین یا نوزاد به شدت ممنوع است. لازم به ذکر است که استفاده از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در ۲۰ هفته آخر بارداری می‌تواند باعث بروز مشکلات جدی قلبی یا کلیوی برای جنین شود. در ضمن استفاده از آن در دوزهای بالا یا برای مدت طولانی می‌تواند بر تخمک‌گذاری تأثیر منفی بگذارد و باردار شدن فرد را دشوارتر کند. بنابراین اگر قصد بارداری دارید یا در حال انجام آزمایش‌های ناباروری هستید، بهتر است از ناپروکسن استفاده نکنید.

الکل و دخانیات

باتوجه به این‌که ترکیب ناپروکسن با الکل می‌تواند خطر خونریزی معده را افزایش دهد، باید در زمان مصرف این دارو، به این مسئله توجه ویژه‌ای کنید. از طرفی چون کشیدن سیگار می‌تواند عوارض جانبی ناشی از مصرف ناپروکسن را تشدید کند، باید از مصرف همزمان آن‌ها نیز اجتناب نمایید.

شرایط سنی

علاوه بر موارد گفته شده افراد بالای ۶۵ سال هم باید با احتیاط بیشتری ناپروکسن را مصرف کنند. مصرف ناپروکسن در کودکان زیر ۱۲ سال نیز ممنوع است؛ مگر در موارد خاص مانند آرتریت نوجوانان و با تجویز پزشک.

تداخلات دارویی ناپروکسن

مصرف همزمان ناپروکسن که به‌عنوان یک داروی ضدالتهابی غیراستروئیدی یا NSAID شناخته می‌شود با برخی از داروها تداخل دارد و می‌تواند عواقب بالینی جدی به دنبال داشته باشد. از این‌رو در ادامه، به بررسی مهم‌ترین تداخلات دارویی ناپروکسن می‌پردازیم.

تداخل با آسپرین و سایر داروهای ضد انعقاد خون

استفاده همزمان ناپروکسن با آسپرین و سایر داروهای رقیق‌کننده خون نظیر وارفارین، دابیگاتران و ریواروکسابان می‌تواند خطر خونریزی، به‌ویژه در دستگاه گوارش را به طور قابل توجهی افزایش دهد. البته این تداخل بیشتر در افرادی که دارای مشکلات خونی یا گوارشی هستند، به چشم می‌خورد. بنابراین به این افراد توصیه می‌گردد در صورت نیاز حتما با پزشک متخصص مشورت نمایند.

داروهای فشار خون

ناپروکسن می‌تواند اثر بخشی داروهای فشار خون مانند مهارکننده‌های ACE و مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین را کاهش دهد. همین موضوع در افراد بالای ۶۵ سال، احتمال آسیب به کلیه‌ها را نیز در بر دارد.

تداخل دارویی ناپروکسن و ایبوپروفن

ترکیب ناپروکسن با دیگر داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، دیکلوفناک یا سلکوکسیب می‌تواند ریسک بروز عوارض گوارشی و کلیوی را به میزان چشمگیری افزایش دهد. بنابراین باید از مصرف همزمان این داروها پرهیز شود.

بیشتر بخوانید: لیست جامع رایج‌ترین تداخلات دارویی؛ کدام تداخلات کشنده است؟

داروهای مهارکننده‌های بازجذب سروتونین

در صورت مصرف همزمان ناپروکسن و داروهای ضدافسردگی مانند سرترالین، فلوکستین و سیتالوپرام که به عنوان مهارکننده‌های بازجذب سروتونین شناخته می‌شوند، ممکن است خطر خونریزی گوارشی افزایش یابد. در ضمن این تداخل می‌تواند با عوارض جدی‌تری در بیماران مبتلا به اختلالات روانی همراه باشد.

لیتیوم و دیگوکسین

این دارو می‌تواند غلظت لیتیوم و دیگوکسین را در خون افزایش دهد و به تبع آن، خطر مسمومیت را بالا ببرد. بنابراین به بیمارانی که از چنین داروهایی استفاده می‌کنند، توصیه می‌شود تحت نظر پزشک از ناپروکسن استفاده کنند.

داروهای ضد اسید معده

مصرف ناپروکسن همراه با آنتی‌اسیدهایی مانند هیدروکسید آلومینیوم یا کربنات کلسیم ممکن است مانع جذب آن شود. بنابراین توصیه می‌شود این دو نوع دارو را در فاصله زمانی مناسب مصرف نمایید.

تداخل با داروهای کورتونی (استروئیدها)

مصرف ناپروکسن همزمان با داروهای کورتونی مانند پردنیزولون، دگزامتازون یا بتامتازون خطر ابتلا به التهاب، زخم‌های شدید گوارشی و خونریزی معده را به شدت افزایش می‌دهد. این ترکیب تنها باید با تجویز مستقیم و مانیتورینگ دقیق پزشک استفاده شود.

تداخل با داروهای دیابت

ناپروکسن ممکن است اثر داروهای کاهنده قند خون (مانند گلی‌بنکلامید یا سایر سولفونیل‌اوره‌ها) را تقویت کند. این موضوع می‌تواند منجر به افت ناگهانی قند خون (هیپوگلیسمی) شود. بیماران دیابتی باید در طول مصرف ناپروکسن، سطح قند خون خود را با دقت بیشتری کنترل کنند.

تداخل ناپروکسن با گیاهان دارویی و دمنوش‌های لاغری

ناپروکسن، علاوه بر تداخل با داروهای شیمیایی، ممکن است با مکمل‌های گیاهی نیز تداخل داشته باشد و مشکلاتی را ایجاد کند. برخی از دلایل ایجاد این تداخلات هم عبارتند از:

• تأثیر بر فرآیندهای لخته شدن خون: بسیاری از NSAIDها خاصیت رقیق‌کنندگی خون دارند، بنابراین اگر با مکمل‌های گیاهی که دارای چنین ویژگی هستند (مانند جینکو بیلوبا، زنجبیل، سیر، زردچوبه و جینسینگ) مصرف گردند خطر خونریزی را به شدت افزایش می‌دهند.

• تداخل با دمنوش‌های لاغری: بسیاری از دمنوش‌های لاغری حاوی ترکیباتی هستند که بر فشار خون و عملکرد کلیه تأثیر می‌گذارند. مصرف همزمان این دمنوش‌ها با ناپروکسن می‌تواند فشار مضاعفی به کلیه‌ها وارد کرده و ریسک آسیب کلیوی یا اختلال در الکترولیت‌های بدن را افزایش دهد.

• متابولیسم کبدی: مصرف مکمل‌های گیاهی موثر بر آنزیم‌های کبدی مسئول متابولیسم NSAIDها، می‌تواند سطح چنین داروهایی را در بدن تغییر دهد. همین مسئله منجر به مسمومیت یا کاهش اثربخشی ناپروکسن می‌شود.

• تأثیر بر عملکرد کلیه‌ها: باتوجه به این‌که NSAIDها و برخی از گیاهان دارویی (مانند گیاهان ادرارآور در دمنوش‌ها) می‌توانند بر عملکرد کلیه‌ها تأثیر بگذارند، مصرف همزمان این دو دارو فشار بیشتری به کلیه‌ها وارد کرده و خطر آسیب‌های کلیوی را افزایش می‌دهد.

• تأثیر بر دستگاه گوارش: مصرف داروهای ضد التهابی باعث بروز عوارض گوارشی می‌شود؛ حال اگر این داروها با برخی ترکیبات گیاهی که این عوارض را تشدید می‌کنند مصرف شوند، ممکن است عوارض گوارشی شدیدتری را ایجاد کنند.

جدول خلاصه تداخلات دارویی مهم ناپروکسن

عوارض جانبی ناپروکسن

مصرف ناپروکسن می‌تواند با عوارض جانبی متنوعی همراه باشد که معمولاً به دوز مصرفی و شرایط سلامتی فرد بستگی دارند. در ادامه، به بیان برخی از عوارض شایع ناپروکسن می‌پردازیم:

• ناراحتی در ناحیه معده، خونریزی یا ایجاد زخم در معده و روده

• احساس تهوع و احتمال بروز استفراغ

• سردرد و احساس سرگیجه همراه با خواب‌آلودگی و احساس خستگی مفرط

• ایجاد مشکلات گوارشی مثل یبوست یا اسهال

• بروز واکنش‌های آلرژیک بر روی پوست

• تنگی نفس و مشکلاتی در تنفس با افزایش خطر وقوع حملات قلبی و سکته‌های مغزی

دوز مصرفی ناپروکسن

دوز مناسب ناپروکسن به وضعیت بیماری و پاسخ بدن او به درمان بستگی دارد. اما همواره توصیه می‌شود برای کاهش خطر خونریزی معده و دیگر عوارض جانبی ناپروکسن، مصرف آن از کمترین دوز مؤثر آغاز شود. بر همین اساس در جدول زیر میزان مصرف این دارو را در موارد مختلف بیان کرده‌ایم:‌

نحوه مصرف ناپروکسن

ناپروکسن را باید طبق دستورالعمل روی بسته دارو یا بر اساس تجویز پزشک مصرف کنید. برای کاهش احتمال ناراحتی معده نیز پیشنهاد می‌شود آن را با غذا، شیر یا آنتی‌اسیدهایی که حاوی آلومینیوم و هیدروکسید منیزیم هستند، استفاده کنید. در مورد کودکان نیز دوز ناپروکسن باید بر اساس وزن آن‌ها تعیین شود؛ یعنی در صورت تغییر وزن کودک، نیاز است مجدد دوز آن تنظیم گردد. در نهایت می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، مقاله قرص ناپروکسن؛ راهنمای جامع موارد مصرف، دوزها و عوارض جانبی را نیز مطالعه نمایید.

اهمیت مراجعه به پزشک

قرص ناپروکسن دارویی بسیار مؤثر در تسکین درد و کاهش التهاب است اما مصرف خودسرانه آن می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد. در واقع افراد مبتلاء‌ به بیماری‌های گوارشی، قلبی، کلیوی یا کبدی، زنان باردار و کسانی که به‌طور همزمان داروهای خاصی مصرف می‌کنند، باید با احتیاط و تحت نظر پزشک از این دارو استفاده نمایند. همین مسئله مانع از بروز تداخلات دارویی ناپروکسن می‌شود.

سوالات متداول

تداخل دارویی ناپروکسن با دیکلوفناک چیست؟

مصرف همزمان این دو دارو می‌تواند منجر به بروز عوارض گوارشی و کلیوی شود.

تداخل دارویی ناپروکسن و استامینوفن کدئین چیست؟

مصرف ناپروکسن و استامینوفن کدئین، خطر آسیب به کلیه‌ها یا ایجاد مشکلات گوارشی را به دنبال دارد. (نکته: مصرف کوتاه مدت این دو معمولاً تداخل خطرناکی ندارد اما مصرف طولانی باید تحت نظر پزشک باشد).

تداخل دارویی ناپروکسن و نوافن چیست؟

مصرف همزمان نوافن با ناپروکسن خطر بروز عوارض گوارشی مانند زخم معده و خونریزی را افزایش می‌دهد.

آیا ناپروکسن با داروهای سرماخوردگی تداخل دارد؟

بله، بسیاری از داروهای ترکیبی سرماخوردگی حاوی مسکن‌های مشابه هستند که مصرف همزمان آن‌ها با ناپروکسن دوز دارو را به سطح غیرمجاز و خطرناک می‌رساند.

در صورت بروز علائم تداخل چه باید کرد؟

اگر پس از مصرف ناپروکسن دچار علائمی مانند مدفوع تیره (قیری رنگ)، درد شدید معده یا تورم شدید دست و پا شدید، فوراً مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.