قارچ پوستی یکی از شایعترین عارضههای عفونی است که با علائمی مانند خارش، قرمزی، پوستهپوسته شدن و التهاب شناخته میشود. این عارضه قابل گسترش است و در صورت عدم درمان به موقع، امکان انتقال به دیگر افراد را دارد. یکی از بهترین راههای کنترل و جلوگیری از انتقال قارچهای پوستی، استفاده از پمادهای مخصوص این عارضه است که در این مطلب به معرفی چند مورد از آنها میپردازیم.
بهترین پماد برای قارچ پوستی چیست؟
قارچ، یک اختلال پوستی شایع اما قابل درمان است و در بیشتر موارد تنها با یک دوره مصرف دارو درمان میشود. پماد ضد قارچ پوستی، موثرترین راهکار درمانی این عارضه است که بهدلیل امکان استفاده مستقیم روی پوست، اثر سریعتری نسبت به دیگر داروها دارد. 10 نمونه از معروفترین پمادها برای این عارضه عبارتند از:
1. پماد کلوتریمازول برای قارچ پوستی
کلوتریمازول یکی از داروهای موضعی پرکاربرد برای درمان انواع عفونتهای قارچی پوست است و اغلب برای مشکلاتی مانند قارچ پای ورزشکار، درماتوفیتوز، خارش ژوک و عفونتهای قارچی واژن تجویز میشود. این پماد با تخریب دیواره سلولی قارچ، از رشد و تکثیر آن جلوگیری کرده و به درمان عفونت کمک میکند.
میزان مناسب مصرف این پماد بسته به نوع و شدت عارضه متفاوت است. در بیشتر موارد مصرف روزانه یک تا دو بار از این پماد در ناحیه آسیب برای درمان سریعتر توصیه میشود. طول درمان با این پماد، چیزی حدود 2 هفته است، بااینحال توصیه میشود که پس از بهبود علائم ظاهری نیز مصرف پماد تا 5 روز ادامه پیدا کند که از بروز مجدد علائم جلوگیری شود.
2. پماد تربینافین
تربینافین یکی دیگر از داروهایی است که بهعنوان دشمن قارچ پوستی شناخته میشود و نسبت به دیگر داروها، اثر بیشتری در درمان سریع قارچ پوستی دارد. این دارو با مهار آنزیمهای حیاتی قارچ، از رشد و تکثیر آن جلوگیری میکند.
از کاربردهای این پماد میتوان به درمان قارچ بدن، دست و پا، کنترل و درمان عفونتهای مخمری ناشی از کاندیدا و کنترل قارچ کشاله ران و پای ورزشکاران اشاره کرد. استفاده از این پماد هم بسیار ساده است و تنها باید 1-2 بار در روز، روی پوست تمیز و خشک استفاده شود. استفاده منظم و مداوم از این دارو، نقش مهمی در موفقیت روند درمان دارد.
طول دوره درمان با این پماد بین یک تا دو هفته است که در عفونتهای شدید احتمال طولانی شدن آن وجود دارد. در موارد پیشرفته یا قارچهای مقاومی که به سادگی درمان نمیشوند، این احتمال وجود دارد که پزشک علاوه بر پماد، قرص خوراکی تربینافین را نیز تجویز کند.
3. پماد کتوکونازول
پماد کتوکونازول هم بهعنوان قوی ترین پماد ضد قارچ، تاثیر زیادی در درمان این عارضه دارد. کتوکونازول یکی از داروهای ضدقارچ از گروه آزولهاست که علاوه بر درمان بسیاری از قارچهای شایع پوستی، روی برخی مخمرها و کپکها نیز اثر دارد. از ماده تشکیلدهنده این پماد برای درمان عفونتهای قارچی مقاوم به سایر کرمها، تینهآ ورسیکالر و همچنین کنترل شوره و خارش پوست سر در قالب کرم یا شامپو مانند شامپو ضدشوره مو شفا حاوی کتوکونازول 2 درصد هم استفاده میشود.
بهترین شیوه استفاده از این دارو، مصرف روزانه یکبار از آن در ناحیه آسیبدیده است. دوره درمان با آن نیز بسته به شدت عفونت اولیه بین 2-6 هفته زمان میبرد. تنها نکتهای که در مورد مصرف این دارو باید به آن توجه داشت، دقت به تحریک یا مشکلات پوستی بعد از استفاده پماد است. در صورت بروز قرمزی یا تحریک شدید پوست، باید مصرف پماد را قطع و در سریعتر زمان به پزشک مراجعه کرد.
4. پماد کالاندولا
دیگر پماد درمان سریع قارچ پوستی، کالاندولاست که از عصاره گیاه همیشهبهار تهیه میشود و به دلیل خواص مفید خود، برای کمک به درمان برخی مشکلات پوستی مورد استفاده قرار میگیرد. این پماد که پماد ترمیم کننده دینه حاوی کالاندولا یکی از انواع آن است، علاوه بر کمک به بهبود اگزما و ترمیم زخمها، در مقابله با عفونتهای قارچی نیز کاربرد دارد و بهویژه برای عفونتهای قارچی واژن مورد استفاده قرار میگیرد.
عصاره گل همیشهبهار موجود در این پماد سرشار از ترکیبات طبیعی به نام فلاونوئیدها است. این ترکیبات دارای خواص ضدالتهابی، ضدانعقادی، ضد دیابت، ضدسرطان و محافظتکننده عصبی هستند و به درمان عفونتهای قارچی کمک میکنند. باتوجه به نقش عصاره این گل در درمان اگزما، پماد کالاندولا بهعنوان بهترین پماد برای اگزمای پوستی هم استفاده میشود.
5. پماد میکونازول
میکونازول یکی دیگر از داروهای موثر ضدقارچ است که علاوه بر از بین بردن قارچها، خاصیت ضدباکتریایی خفیفی نیز دارد و به پیشگیری از بروز عفونتهای ثانویه هم کمک میکند. این پماد برای درمان عفونتهای قارچی پوست و ناخن، قارچ پای ورزشکار، قارچ کشاله ران و دیگر عفونتهایی که در تصاویر انواع قارچ پوستی قابل مشاهده هستند، استفاده میشود.
بهترین شیوه مصرف میکونازول، استفاده روزانه دو بار از آن روی پوست تمیز و خشک است، حتی پس از برطرف شدن علائم نیز مصرف دارو باید تا چند روز ادامه پیدا کند. همچنین بهتر است برای کاهش رطوبت پوست در دوره درمان از لباسها و جورابهای نخی استفاده شود و بهمنظور جلوگیری از انتقال عفونت، وسایل شخصی بیمار بهصورت جداگانه شستوشو شوند. از این ماده محصولات مراقبتی دیگری هم تولید میشوند که شامپو ضدشوره مقاوم دئودراگ حاوی میکونازول یکی از آنهاست.
6. پماد آمفوتریسین B
آمفوتریسین B هم یکی از داروهای ضدقارچی است که بیشتر برای درمان عفونتهای قارچی شدید یا نادر تجویز میشود و مصرف آن باید تحت نظر پزشک و در محیطهای درمانی انجام شود. این پماد ضد قارچ خارجی در مواردی که عفونتهای قارچی پوستی به درمانهای رایج پاسخ نداده و شدید شده باشند، مورد استفاده قرار میگیرد.
بهترین روش استفاده از این پماد، مصرف روزانه یک یا دو بار از آن روی ناحیه مبتلا به قارچ، مطابق دستور و تجویز پزشک است. در طول دوره مصرف باید به این نکته دقت کرد که احتمال تحریک پوست با این پماد وجود دارد و در صورت مشاهده علائم این عارضه، مصرف آن باید با احتیاط و تایید پزشک انجام شود.
7. کرم سیکلوپیروکس
سیکلوپیروکس از دیگر داروهای موثر در درمان قارچ پوستی است که علاوه بر درمان عفونتهای قارچی پوست، برای درمان قارچ ناخن نیز به شکل لاک دارویی هم کاربرد دارد. این کرم در درمان عفونتهای قارچی پوست و تینهآ ورسیکالر استفاده میشود.
برای درمان قارچ پوستی با سیکلوپیروکس، استفاده از آن به میزان روزانه دو بار، روی ناحیه مبتلا تا زمان بهبودی کامل توصیه میشود. البته باید به این نکته دقت داشت که در درمان قارچ ناخن احتمال طولانی شدن دوره درمان تا چند ماه وجود دارد. همچنین بهتر است پیش از هر بار مصرف، پوست یا ناخن در ناحیه ابتلا بهطور کامل تمیز و خشک شود.
8. پماد زینک
زینک اکساید را بیشتر بهعنوان یک داروی موضعی برای درمان سوختگیها و برخی مشکلات پوستی میشناسند، برای مثال کرم وازلین ویتامینه ایروکس حاوی 20 درصد زینک اکساید که حاوی این ماده است، در درمان اگزما و التهاب بهکار میرود. بااینحال پماد زینک به دلیل برخورداری از خواص ضدمیکروبی، در مهار رشد انواع مختلفی از قارچها و باکتریها نیز موثر است و در برخی موارد برای کمک به درمان عفونتهای قارچی پوست هم استفاده میشود.
بررسیهای مختلف نشان میدهند که ترکیب موضعی میکونازول و زینک اکساید بهعنوان یک درمان ضدقارچ، در بهبود عفونتهای قارچی تاثیر زیادی دارد. همچنین زینک اکساید در دوزهای ایمن بهعنوان پماد ضد قارچ پوستی کودکان نیز قابل استفاده است و عارضه جانبی خاصی برای آنها ایجاد نمیکند.
بیشتر بخوانید: خواص پماد زینک اکساید برای پوست + نحوه مصرف
9. کرم ایزوکونازول
ایزوکونازول یکی دیگر از داروهای ضدقارچ با طیف اثر گسترده است که برای درمان انواع عفونتهای قارچی پوست، بهویژه موارد مقاوم به سایر داروها، استفاده میشود. این کرم همچنین در درمان عفونتهای ناشی از مخمرها و درماتوفیتها نیز کاربرد دارد و به کنترل و از بین بردن عفونت کمک میکند.
بهترین شیوه مصرف این پماد، روزانه یک تا دو بار، بسته به شدت عفونت، روی پوست تمیز است. البته در طول درمان باید از تماس کرم با چشم جلوگیری شود. همچنین برای کاهش احتمال بازگشت عفونت، توصیه میشود مصرف دارو تا چند روز پس از برطرف شدن علائم ادامه پیدا کند.
10. پماد اِن اِن
پماد اِن اِن یا تریامسینولون ان ان از ترکیب سه ماده موثر تریامسینولون، نیستاتین و نئومایسین ساخته میشود. تریامسینولون با خاصیت ضدالتهابی خود به کاهش التهاب ناشی از عفونتهای قارچی پوست کمک میکند، نیستاتین بهعنوان یک عامل ضدقارچ قوی از رشد و تکثیر قارچها جلوگیری کرده و نئومایسین نیز با خاصیت ضدباکتریایی خود در از بین بردن باکتریهای مضر نقش دارد. وجود این سه ترکیب در کنار یکدیگر، پماد اِن اِن را علاوه بر دارویی موثر برای کنترل عفونتهای قارچی، به بهترین راهکار کاهش التهاب پوست و مقابله با باکتریهای مضر نیز تبدیل میکند.
بیشتر بدانید: راهنمای کامل پماد تریامسینولون ان ان؛ موارد مصرف، عوارض و نکات کلیدی که باید بدانید
چند بار در روز باید از پمادهای ضدقارچ استفاده کرد؟
تعداد دفعات استفاده از پماد ضدقارچ به نوع دارو و شدت عفونت بستگی دارد. بااینحال در بیشتر موارد استفاده طبق جدول زیر توصیه میشود:
| شدت عفونت قارچی | تعداد دفعات مصرف پماد ضدقارچ |
| عفونت خفیف | روزی ۲ بار (صبح و عصر) |
| عفونت متوسط تا شدید | روزی ۳ بار (صبح، ظهر و عصر) |
| عفونت بسیار شدید و مقاوم | روزی ۴ تا ۵ بار (طبق تجویز پزشک) |
در مصرف پمادهای ضدقارچ باید به توصیه و دستورالعمل پزشک معالج نیز توجه کرد. همچنین باید به این نکته دقت داشت که مصرف منظم و طولانیمدت این داروها به منظور درمان کامل و قطعی ضرورت دارد.
چند نکته برای افزایش اثر پمادهای ضد قارچ
برای افزایش اثر پمادهای ضدقارچ و نتیجهگیری سریعتر، باید به چند نکته مهم در استفاده از این محصولات توجه داشت که عبارتند از:
- قبل از استفاده، ناحیه مبتلا را با آب ولرم و صابون ملایم شستوشو دهید.
- مقدار مناسبی از پماد را روی ضایعه و نواحی اطراف آن استفاده کنید.
- از خاراندن یا تحریک ناحیه درگیر خودداری کنید.
- در طول درمان، لباسهای نخی و گشاد بپوشید.
- مصرف پماد را تا پایان دوره درمان ادامه دهید.
صحبت آخر درباره درمان سریع قارچ پوستی
عارضه قارچ پوستی در بیشتر موارد با استفاده از پمادهای ضدقارچ مناسب قابل درمان است؛ تنها باید داروی مناسب باتوجه به نوع و شدت عفونت انتخاب شود. همچنین برای دستیابی به نتیجه بهتر، توصیه میشود که پماد طبق دستور پزشک، بهصورت منظم و تا مدتی پس از پایان دوره درمان استفاده شود.
سوالات متداول
بهترین پماد برای درمان قارچ پوستی چیست؟
انواع مختلفی از داروهای ضد قارچ وجود دارند که از بهترین آنها میتوان به پماد کلوتریمازول، تربینافین، کتوکونازول و میکونازول اشاره کرد.
پماد ضدقارچ چند بار در روز باید استفاده شود؟
تعداد دفعات مصرف به نوع دارو و شدت عفونت بستگی دارد، اما در بیشتر موارد استفاده روزانه یک تا دو بار از دارو ضروری است.
آیا بعد از برطرف شدن علائم قارچ پوستی هم باید مصرف پماد را ادامه داد؟
بله، در بسیاری از موارد توصیه میشود که مصرف پماد چند روز پس از رفع علائم نیز ادامه پیدا کند تا احتمال بازگشت عفونت از بین برود.
