گیاه شناسی اسفناج
اسفناج با نام علمی Spinacia oleracea گیاهی یک ساله، برگی و مقاوم از خانواده تاج خروس است که به عنوان سبزیجات استفاده می شود. اسفناج که به طور گسترده در شمال اروپا و ایالات متحده رشد می کند، به صورت تازه، کنسرو شده و منجمد به بازار عرضه می شود. در دهه 1920، زمانی که توجه به محتوای بالای آهن و ویتامین های A و C اسفناج جلب شد، به کشت و مصرف این گیاه توجه ویژه ای شد. برگ های اسفناج حاوی اگزالات است که در صورت مصرف بیش از حد در طول زمان با تشکیل سنگ کلیه مرتبط است. بخارپز کردن یا جوشاندن اسفناج می تواند سطح اگزالات را کاهش دهد.
برگ های اسفناج مثلثی یا بیضی شکل است که هم به صورت صاف و هم چروکیده می باشد. گلها نامشخص هستند و میوه های خشک کوچکی تولید می کنند. اسفناج به هوای خنک و خاک عمیق، غنی و آهکی نیاز دارد تا رشد سریع و حداکثر سطح برگ را داشته باشد. بذر را می توان هر دو هفته یکبار از اوایل بهار تا اواخر تابستان، در ردیف هایی به فاصله 30 سانتی متر کشت کرد.
فواید اسفناج برای سلامتی
اسفناج خواص بسیاری دارد و با فواید سلامتی متعددی مرتبط است. نشان داده شده است که استرس اکسیداتیو، سلامت چشم و فشار خون را بهبود می بخشد.
1) استرس اکسیداتیو
رادیکال های آزاد محصولات جانبی متابولیسم هستند. آنها می توانند استرس اکسیداتیو ایجاد کنند، که باعث تسریع پیری می شود و خطر ابتلا به سرطان و دیابت را افزایش می دهد.
با این حال، اسفناج حاوی آنتی اکسیدان هایی است که با استرس اکسیداتیو مبارزه می کند و به کاهش آسیب ناشی از آن کمک می کند.
2) سلامت چشم
اسفناج سرشار از لوتئین است که کاروتنوئیدهای مسئول رنگ در برخی سبزیجات هستند. چشم انسان همچنین حاوی مقادیر زیادی از این رنگدانه ها است که از چشم ها در برابر آسیب های ناشی از نور خورشید محافظت می کند. علاوه بر این، چندین مطالعه نشان می دهد که زآگزانتین و لوتئین برای جلوگیری از دژنراسیون ماکولا و آب مروارید، که از علل اصلی کوری هستند، موثر است.
3) پیشگیری از سرطان
اسفناج حاوی دو جزء MGDG و SQDG است که ممکن است رشد سرطان را کند کند. چندین مطالعه انسانی مصرف اسفناج را با کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات مرتبط می دانند. خوردن این برگ سبز ممکن است به پیشگیری از سرطان سینه نیز کمک کند.
4) فشار خون
اسفناج حاوی مقادیر زیادی نیترات است که نشان داده شده است که به تعدیل سطح فشار خون و کاهش خطر بیماری قلبی کمک می کند. یک مطالعه روی 27 نفر نشان داد که خوردن اسفناج به طور موثر سطح فشار خون را کاهش می دهد. چندین مطالعه دیگر اثرات مشابهی را مشاهده کردند که نشان می دهد اسفناج سلامت قلب را تقویت می کند.
5) فواید اسفناج برای پوست
اسفناج حاوی ویتامین B، ویتامین K، ویتامین A و فولات می باشد لذا در حفظ سلامت پوست بسیار مفید می باشد.
طریقه مصرف اسفناج
بهترین شیوه مصرف اسفناج، خام خوردن آن است اما متاسفانه به اشتباه اسفناج را غالبا در آب می پزند که این کار سبب می شود مواد مغذی اسفناج از بین برود. اگر مایل به پختن اسفناج هستید آن را بخار پز کنید چرا که در این روش مواد مغذی آن کمتر آسیب می بیند.
اسفناج و ماست
برخی معتقداند که مصرف این دو خاصیت اسفناج را از بین می برد اما این باوری غلط است و در مجموع کسانی که خوردن اسفناج خالی را دوست ندارند این شیوه، شیوه ی مناسبی برای بهره بردن از خواص اسفناج می باشد.
ایا ساقه اسفناج خوردنی است؟
ساقه اسفناج را می توان با برگ های آن خرد و مصرف کرد چرا که ساقه اسفناج نیز خواص بسیاری برای بدن دارد.
خواص آب اسفناج
کلیه خواصی که برای اسفناج بر شمردیم، آب اسفناج نیز این خواص را دارد اما توجه داشته باشید خود اسفناج میزان بالای فیبر دارد که آب اسفناج فاقد این فیبر می باشد.
عوارض جانبی
سنگ کلیه
سنگ کلیه در اثر تجمع اسید و نمک معدنی ایجاد می شود. رایج ترین نوع، سنگ های کلسیمی است که از اگزالات کلسیم تشکیل شده است.
لخته شدن خون
اسفناج سرشار از ویتامین K1 است که عملکردهای مختلفی را در بدن دارد، اما بیشتر به دلیل نقش آن در لخته شدن خون شناخته شده است. به این ترتیب، می تواند با داروهای رقیق کننده خون تداخل داشته باشد. افرادی که از داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین استفاده می کنند، باید قبل از مصرف مقادیر زیاد اسفناج با پزشک خود مشورت کنند.
